w Polsce

POLSKA - Centralne Biuro Antykorupcyjne

Logo CBACentralne Biuro Antykorupcyjne (CBA) jest służbą specjalną powołaną do zwalczania korupcji w życiu publicznym i gospodarczym, w szczególności w instytucjach państwowych i samorządowych, a także do zwalczania działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa. Działa na podstawie Ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1310).

 

Przygotowywany przez Transparency International (TI) rokrocznie od 1995 r. Indeks Percepcji Korupcji (CPI) jest czołowym wyznacznikiem percepcji korupcji w sektorze publicznym. Według opublikowanego w dniu 27 stycznia 2016 r. Indeksu Percepcji Korupcji 2015, Polska z wynikiem 62 punktów uplasowała się na 30 pozycji, co oznacza awans o 5 miejsc w stosunku do poprzedniego zestawienia.

 

SZEF CBA

Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego jest centralnym organem administracji rządowej nadzorowanym przez Prezesa Rady Ministrów. Szefa CBA powołuje na 4-letnią kadencję i odwołuje Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Kolegium do Spraw Służb Specjalnych oraz Sejmowej Komisji do Spraw Służb Specjalnych. Ponowne powołanie na Szefa CBA może nastąpić tylko raz.

 

Z dniem 19 lutego 2016 r. Premier Beata Szydło powołała Ernesta Bejdę na stanowisko Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Prezes Rady  Ministrów Beata Szydło na podstawie art. 6 ust. 1 Ustawy o CBA z dniem 19 lutego 2016 r. powołała Ernesta Bejdę na stanowisko Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Wcześniej,  w dniu 1 grudnia 2015 r., Premier Beata Szydło powierzyła E. Bejdzie pełnienie obowiązków Szefa CBA. Ernest Bejda jest absolwentem Uniwersytetu Marii Skłodowskiej-Curii. W 1997 r. ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa i Administracji UMCS w Lublinie. Po studiach, w latach 1997-1999 odbył aplikację prokuratorską w Warszawie, którą zakończył zdaniem egzaminu prokuratorskiego. Od 2000 r. do 2002 r. pracował w Generalnym Inspektoracie Celnym w Warszawie. W latach 2000-2004 odbył aplikację adwokacką. Po zdaniu egzaminu adwokackiego od 2004 r. pracował jako adwokat prowadząc własną kancelarię. W 2006 r. został powołany na stanowisko Zastępcy Szefa CBA. Funkcję tę sprawował do 2009 r. W 2010 r. został zwolniony ze służby w CBA. Po zwolnieniu ze służby w CBA pracował między innymi jako radca prawny prowadząc własną kancelarię prawną.

 

ZADANIA CBA

CBA realizuje zadania: analityczno-informacyjne, operacyjno-rozpoznawcze, kontrolne, dochodzeniowo-śledcze

Do zadań CBA w zakresie właściwości Biura (zwalczanie korupcji w życiu publicznym i gospodarczym, w szczególności w instytucjach państwowych i samorządowych, a także zwalczanie działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa) należy przede wszystkim rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw (wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o CBA) oraz ściganie ich sprawców, ale także:

  • ujawnianie przypadków nieprzestrzegania przepisów o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne i przeciwdziałanie im;
  • dokumentowanie podstaw i inicjowanie realizacji przepisów o zwrocie korzyści uzyskanych niesłusznie kosztem Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych,
  • ujawnianie przypadków nieprzestrzegania określonych przepisami prawa procedur podejmowania i realizacji decyzji w przedmiocie: 
  1. prywatyzacji i komercjalizacji,
  2. wsparcia finansowego,
  3. udzielania zamówień publicznych,
  4. rozporządzania mieniem jednostek sektora finansów publicznych, jednostek otrzymujących środki publiczne, przedsiębiorców z udziałem Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego,
  5. przyznawania koncesji, zezwoleń, zwolnień podmiotowych i przedmiotowych, ulg, preferencji, kontyngentów, plafonów, poręczeń i gwarancji bankowych;
  • kontrola prawidłowości i prawdziwości oświadczeń majątkowych lub oświadczeń o prowadzeniu działalności gospodarczej osób pełniących funkcje publiczne.

Ważną częścią funkcjonowania CBA jest także działalność prewencyjna.

 

DZIAŁANIA OPERACYJNE I PROCESOWE

Czynności operacyjno-rozpoznawcze wykonywane są przez funkcjonariuszy CBA w celu zapobiegania popełnieniu przestępstw, ich rozpoznania i wykrywania oraz w celu uzyskiwania i przetwarzania informacji istotnych dla zwalczania korupcji w instytucjach państwowych i samorządzie terytorialnym, a także działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa. Jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, funkcjonariusze CBA wykonują czynności dochodzeniowo-śledcze określone przepisami Kodeksu postępowania karnego, w tym również czynności na polecenie sądu i prokuratora.

 

DZIAŁALNOŚĆ KONTROLNA

Biuro jest jedyną służbą specjalną posiadającą narzędzie w postaci kontroli oświadczeń majątkowych i decyzji gospodarczych. Celem czynności kontrolnych prowadzonych przez funkcjonariuszy CBA jest ujawnianie przypadków korupcji w instytucjach publicznych, nadużyć osób pełniących funkcje publiczne oraz działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa. Kontrole są prowadzone na podstawie rocznego planu zatwierdzanego przez Szefa CBA lub – gdy jest to konieczne – w trybie doraźnym.

Czynności kontrolne polegają na:

  1. ujawnianiu przypadków nieprzestrzegania prawa i przeciwdziałaniu im, np. w zakresie wydawania decyzji gospodarczych (m.in.: procesy prywatyzacyjne, wsparcie finansowe, rozporządzanie mieniem państwowym i komunalnym, zamówienia publiczne),
  2. sprawdzaniu prawidłowości i prawdziwości oświadczeń majątkowych lub oświadczeń o prowadzeniu działalności gospodarczej osób pełniących funkcje publiczne.

 

DZIAŁALNOŚĆ ANALITYCZNA

Identyfikacja zagrożeń godzących w interes ekonomiczny państwa oraz odpowiednio wczesne i – w miarę możliwości – wyprzedzające informowanie o nich organów państwa, a także formułowanie propozycji działań zaradczych to podstawowe cele przedsięwzięć analityczno-informacyjnych prowadzonych przez funkcjonariuszy CBA. Ponadto wspierają one czynności operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze i kontrolne. Fakt, że coraz więcej osób dobrze ocenia działania CBA, znajduje odzwierciedlenie w liczbie napływających do Biura sygnałów o potencjalnych przypadkach korupcji lub zdarzeniach ją uprawdopodobniających. W 2013 r. liczba zgłoszeń wzrosła o 60%.

 

DZIAŁANIA PREWENCYJNE

W ramach swej aktywności CBA prowadzi także działalność o charakterze profilaktycznym i edukacyjnym. W tym zakresie współpracuje z innymi instytucjami oraz organizacjami pozarządowymi, zajmującymi się tematyką korupcji.

Do zadań Biura należy prowadzenie działalności analitycznej dotyczącej zjawisk występujących w obszarze właściwości CBA oraz przedstawianie w tym zakresie informacji Prezesowi Rady Ministrów, Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Sejmowi oraz Senatowi.

 

STRONY INTERNETOWE CBA

www.cba.gov.pl – oficjalna strona CBA

Strona dostępna jest także w języku angielskim. Biuro prowadzi również działalność informacyjną na Facebooku, Twitterze i Google+.

Na stronie internetowej CBA można znaleźć podstawowe informacje związane z działalnością Biura, tj.:

  • aktualności dotyczące działań CBA,
  • podstawy prawne działalności Biura,
  • informacje dla kandydatów do służby w CBA,
  • dane teleadresowe jednostek CBA.

www.antykorupcja.gov.pl – serwis informacyjno-edukacyjny

Treści edukacyjne można także znaleźć na prowadzonych przez CBA stronach i serwisach Facebook, Twitter i YouTube.

Witryna internetowa zawiera informacje o charakterze edukacyjnym, tj.:

  • bieżące doniesienia medialne na temat korupcji i jej przeciwdziałania,
  • analizy i raporty,
  • wyniki badań społecznych,
  • informacje na temat podejmowanych inicjatyw obywatelskich,
  • istotne informacje prawne,
  • informacje dotyczące działalności polskich i zagranicznych instytucji rządowych i pozarządowych, zajmujących się przeciwdziałaniem korupcji.

 

PROFILAKTYKA KORUPCJI

Od 2010 roku funkcjonariusze CBA, bazując na swoich doświadczeniach z zakresu zwalczania i zapobiegania korupcji, prowadzą szkolenia dla pracowników instytucji państwowych oraz organizacji zrzeszających przedsiębiorców. Szkolenia były także prowadzone podczas różnego rodzaju warsztatów i konferencji poświęconych problematyce zapobiegania korupcji.

Uzupełnieniem prowadzonych szkoleń są wydane przez CBA podręczniki skierowane do urzędników i przedsiębiorców. Ważnym elementem szkoleń są także zagadnienia związane omówieniem najczęstszych nieprawidłowości i błędów przy realizacji zamówień publicznych.

CBA oraz Ośrodek Rozwoju Edukacji w ramach podpisanego porozumienia przygotowują realizację pilotażowego projektu edukacyjnego Etyka nie tylko dla smyka, adresowanego do nauczycieli i dzieci klas I–III szkoły podstawowej oraz do rodziców i środowisk lokalnych. Projekt, którego celem jest kształtowanie postaw etycznych i świadomości edukacji antykorupcyjnej, zakłada między innymi przeprowadzenie szkoleń i opracowanie poradnika dla nauczycieli. Na przełomie 2012 i 2013 r. CBA przeprowadziło, na antenie Telewizji Polskiej, kampanię medialną Korupcja, ile TY za nią zapłacisz. W przedsięwzięcie były również zaangażowane: Antykorupcyjna Koalicja Organizacji Pozarządowych, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Ministerstwo Sportu i Turystyki oraz Służba Celna.

 

Obraz przedstawiający logotypy uczestników kampanii

 

W maju 2014 r. CBA, Komisja Nadzoru Finansowego oraz Giełda Papierów Wartościowych podpisały wspólną deklarację o objęciu patronatem merytorycznym szkoleń i warsztatów służących podnoszeniu kultury compliance wśród podmiotów gospodarczych. Funkcjonariusze CBA wspierają inicjatywę poprzez prowadzenie zajęć w zakresie identyfikacji ryzyk i zapobiegania zjawiskom korupcyjnym.

 

PUBLIKACJE

W latach 2010–2015 CBA wydało 36 publikacji, z których 25 to opracowania w języku polskim, 5 – w języku angielskim i 6 dwujęzycznych – polsko-angielskich. Publikacje są udostępnione w formie e-booków i audiobooków na stronach internetowych:

www.cba.gov.pl

www.antykorupcja.gov.pl

 

WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA

Centralne Biuro Antykorupcyjne współpracuje z wieloma organizacjami międzynarodowymi i organami ścigania z innych państw. Celem współpracy jest wymiana najlepszych praktyk, pogłębianie wiedzy dotyczącej zjawisk korupcyjnych, rozwiązań i instrumentów funkcjonujących za granicą, jak również bieżąca wymiana informacji związana z działaniami operacyjnymi i śledczymi, prowadzonymi przez służby innych państw. Realizując postanowienia ustawy o CBA, uzależniające nawiązanie współpracy z podmiotami zagranicznymi od uzyskania zgody Prezesa Rady Ministrów:

Biuro uzyskało dotychczas akceptację na współpracę z 50 krajami oraz 12 organizacjami międzynarodowymi.

Logotypy organizacji zagranicznych z którymi współpracuje CBA: Bank Światowy, Interpol, Europol, Eurojust, ONZ, OLAF, GRECO, Międzynarodowa Akademia Antykorupcyjna (IACA), EPAC, OBWE, EUBAM

 

CBA ponadto przynależy do organizacji międzynarodowych, między innymi EPAC/EACN – Europejscy Partnerzy Przeciwko Korupcji/ Europejska Sieć Antykorupcyjna.

Centralne Biuro Antykorupcyjne nawiązało współpracę m.in. z Bankiem Światowym, co zaowocowało opracowaniem wspólnej publikacji pt. Świadomi nadużyć finansowych i korupcji. Podręcznik dla urzędników zajmujących się zamówieniami publicznymi.

 

Komitet Sterujący Regionalnej Inicjatywy Antykorupcyjnej (RAI) przyznał CBA status  obserwatora. Pozwala  to  na  uczestnictwo  Biura  w  różnego  rodzaju  inicjatywach antykorupcyjnych, takich jak: projekty międzynarodowe, szkolenia, seminaria i działalność edukacyjna,  w  tym  naukowa. Inicjatywy  te  przyczynią  się do podnoszenia świadomości antykorupcyjnej w regionie Europy Południowej i Środkowo-Wschodniej.

 

W ramach Programu „Zapobieganie i Zwalczanie Przestępczości” - ISEC, Komisja Europejska zdecydowała o przyznaniu CBA dotacji na realizację działań „Rozwój systemu szkoleń antykorupcyjnych”. Współbeneficjentem projektu była litewska Specjalna Służba Śledcza (STT), a partnerem projektu – łotewskie Biuro Przeciwdziałania i Zwalczania Korupcji (KNAB). Realizację działań zaplanowano na 36 miesięcy.

Projekt składał się z dwóch komponentów:

przeprowadzenia cyklu 6 międzynarodowych konferencji szkoleniowych o tematyce antykorupcyjnej (zaplanowanych na lata 2013-2015), skierowanych do przedstawicieli administracji publicznej, środowisk naukowych oraz instytucji zaangażowanych w zwalczanie korupcji;

W  zorganizowanych konferencjach wzięło udział ponad 200 uczestników – praktyków i profesjonalistów reprezentujących organy i instytucje antykorupcyjne z: Polski, Estonii, Litwy, Łotwy, Norwegii, Chorwacji, Mołdawii, Azerbejdżanu, Czarnogóry, Danii, Macedonii, Austrii, Słowenii, Bułgarii oraz Rumunii.

 

uruchomienia platformy e-learningowej (stworzenia narzędzi edukacji antykorupcyjnej i komunikacji dla urzędników, przedsiębiorców oraz społeczeństwa w ramach trzech komponentów: korupcji w administracji publicznej, korupcji w biznesie, społecznych skutków korupcji).

Platforma dostępna jest na stronie http://szkolenia-antykorupcyjne.edu.pl/. Jest ona skierowana do szerokiego grona odbiorców: administracji rządowej i samorządowej, środowisk biznesowych, ale także społeczeństwa.

Ze względu na szeroki krąg adresatów szkolenie podzielono na trzy bloki tematyczne, z których każdy składa się z 20 godzin dydaktycznych:

  1. korupcja w administracji publicznej,
  2. korupcja w biznesie,
  3. społeczne skutki korupcji.

Ponadto w dniu 31 lipca 2014 r. została uruchomiona anglojęzyczna wersja platformy.

Platforma została zaprezentowana na 66. Posiedzeniu Plenarnym Grupy Państw Przeciwko Korupcji (GRECO). Informacja o tej inicjatywie została również szeroko rozpropagowana z udziałem gremiów krajowych i międzynarodowych.

Po pierwszym roku działania platforma e-learningowa CBA odnotowała aktywność ponad 22 800 użytkowników z kraju i zagranicy, zaś po dwóch latach – blisko 38 000 użytkowników.

Uczestnicy szkolenia mogą liczyć na wsparcie eksperta, który poprzez narzędzia komunikacji typu czat i forum będzie odpowiadał na zadawane pytania. Warunkiem zaliczenia szkolenia jest zapoznanie się z poszczególnymi lekcjami, wykonanie ćwiczeń sprawdzających wiedzę oraz zdanie testu końcowego. Ukończenie szkolenia można potwierdzić imiennym dyplomem generowanym na życzenie uczestnika. Platforma ma na celu podniesienie poziomu społecznej świadomości korupcji oraz jej przeciwdziałania. Jeśli ktoś już posiada podstawową wiedzę, szkolenie pozwala ją usystematyzować i poszerzyć. 

 

 

W 2013 r. Biuro we współpracy z Komendą Główną Policji zorganizowało 13. Doroczną Międzynarodową Konferencję (EPAC/EACN), która odbyła się w Krakowie. W konferencji wzięło udział 93 uczestników – szefów służb i instytucji antykorupcyjnych z: Polski, Malty, Słowacji, Chorwacji, Estonii, Luksemburga, Niemiec, Rumunii, Szwecji, Francji, Węgier, Irlandii, Danii, Finlandii, Bułgarii, Litwy, Kosowa, Łotwy, Austrii, Portugalii, Hiszpanii, Holandii, Belgii.

Z okazji Międzynarodowego Dnia Przeciwdziałania Korupcji, obchodzonego 9 grudnia, CBA organizuje od 2010 r., we współpracy z innymi agendami rządowymi i organizacjami pozarządowymi, Doroczną Międzynarodową Konferencję Antykorupcyjną. Do tej pory w organizowanych przez CBA spotkaniach wzięło udział blisko 1000 gości z kraju i zagranicy, m.in. z: Austrii, Węgier, Słowacji, Niemiec, Szwajcarii, Czech, Ukrainy, Białorusi, Litwy, Łotwy, Danii, Rumunii, Stanów Zjednoczonych, Francji, Włoch, Wielkiej Brytanii, Belgii, Albanii, Maroko.

 

STRUKTURA BIURA

CBA jest najmniejszą i zarazem najmłodszą służbą specjalną. Biuro zatrudnia 880 funkcjonariuszy i pracowników, którzy są wysokiej klasy profesjonalistami w dziedzinach związanych z realizacją zadań służby. Są to specjaliści z zakresu pracy operacyjnej, czynności dochodzeniowo-śledczych, analiz, czynności kontrolnych, bezpośrednich działań ochronnych, bezpieczeństwa sieci teleinformatycznych, ochrony informacji niejawnych i danych osobowych, obsługi prawnej, logistyki i finansów, audytu i bezpieczeństwa wewnętrznego, współpracy międzynarodowej oraz zabezpieczenia i szkolenia kadr. Ponad jedną trzecią osób zatrudnionych w CBA stanowią kobiety. Wśród 766 funkcjonariuszy są 232 kobiety, a wśród 114 pracowników cywilnych jest ich 83.

 

W skład CBA wchodzą następujące jednostki organizacyjne:

  • Departament Operacyjno-Śledczy
  • Departament Ochrony
  • Departament Postępowań Kontrolnych
  • Departament Analiz
  • Biuro Techniki Operacyjnej
  • Biuro Prawne
  • Biuro Finansów
  • Biuro Kadr i Szkolenia
  • Biuro Logistyki
  • Biuro Teleinformatyki
  • Biuro Kontroli i Spraw Wewnętrznych
  • Gabinet Szefa
  • Zespół Audytu Wewnętrznego
  • Delegatura CBA w Białymstoku
  • Delegatura CBA w Gdańsku
  • Delegatura CBA w Katowicach
  • Delegatura CBA w Krakowie
  • Delegatura CBA w Lublinie
  • Delegatura CBA w Łodzi
  • Delegatura CBA w Poznaniu
  • Delegatura CBA w Rzeszowie
  • Delegatura CBA w Szczecinie
  • Delegatura CBA w Warszawie
  • Delegatura CBA we Wrocławiu

 

KONTAKT

Centralne Biuro Antykorupcyjne

Al. Ujazdowskie 9

00-583 Warszawa

e-mail: bip@cba.gov.pl

tel. (22) 437 22 22

fax: (22) 437 22 97

 

Biuro Przepustek znajduje się przy wejściu od Al. J.Ch. Szucha.

Biuro oraz dziennik podawczy znajdują się przy wejściu od Al. J.Ch. Szucha

(czynne od poniedziałku do piątku w godz. 8.15–16.15).

 

Nabór do służby tel. (22) 437 15 06

 

Rzecznik Prasowy tel. (22) 437 22 11 (w godzinach 8.00–16.00)

e-mail: media@cba.gov.pl

 

Delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjnego

Bydgoszcz (w trakcie organizacji)

ul. Siedlecka 10, 85-403 Bydgoszcz,

tel. (52) 525 10 00; (22) 437 10 00

Białystok

ul. Gen. Władysława Andersa 46B, 15-113  Białystok,

(22) 437 30 00

Gdańsk

ul. Kartuska 385 b, 80-125 Gdańsk,

tel. (58) 767 31 00; (22) 437 31 00

Katowice

ul. 1 Maja 123, 40-235 Katowice,

tel. (32) 788 32 00; (22) 437 32 00

Kraków

ul. Racławicka 58, 30-017 Kraków,

tel. (12) 342 33 00; (22) 437 33 00

Lublin

ul. Hempla 6, 20-008 Lublin,

tel. (81) 461 34 00; (22) 437 34 00

Łódź

ul. Żeromskiego 87, 90-502 Łódź,

tel. (42) 239 35 00; (22) 437 35 00

Poznań

ul. Wichrowa 20, 60-449 Poznań,

tel. (61) 668 36 00; (22) 437 36 00

Rzeszów

ul. Wspólna 1, 35-205 Rzeszów,

tel. (17) 784 37 00; (22) 437 37 00

Szczecin

ul. Ku Słońcu 33a, 70-907 Szczecin,

tel. (91) 451 26 02; (22) 437 38 00

Warszawa

ul. Poleczki 3, 02-822 Warszawa,

tel. (22) 437 24 00

Wrocław

ul. Rodakowskiego 6, 51-637 Wrocław,

tel. (71) 757 39 50; (22) 437 39 50

 

Załączniki do strony