Nawigacja

Aktualnie znajdujesz się na:

Aktualności

Strona znajduje się w archiwum.

Urzędnik - demaskator

Demaskują i Pracują (Whistle While They Work) jest stosunkowo nową inicjatywą rządu Australii, zezwalającą na współpracę urzędnika z dziennikarzami w przypadku, kiedy ujawnienie nieprawidłowości przełożonym pozostało bez echa.

Projekt ustawy np. w Australijskim Terytorium Stołecznym jest na etapie konsultacji społecznych, które zakończą się w marcu tego roku.

Zakłada on możliwość poinformowania przez obecnego lub byłego funkcjonariusza publicznego osoby lub organizacji o czynach nielegalnych lub nieetycznych, dziejących się pod jurysdykcją  jego przełożonego w przypadku, jeśli te osoby lub organizacje są w stanie podjąć skuteczną akcję. Ustawodawca uznał, że do tych podmiotów należy zaliczyć także media.

Warunki korzystania z nowego prawa:

  • sprawa została uprzednio zgłoszona odpowiedniej osobie lub organowi;
  • poważny ciężar gatunkowy sprawy;
  • sprawa nie została podjęta w rozsądnym czasie lub demaskator uznał, że odpowiedź na zgłoszenie nie była adekwatna;
  • ujawnienie informacji jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne.


W sytuacjach, kiedy demaskator ma uzasadnione podejrzenie, że wymagane zgłoszenie nieprawidłowości organowi pierwszej instancji (np. przełożonemu) niesie ryzyko dla osoby lub organizacji, może dokonać zgłoszenia z pomięciem tego szczebla.


Wykluczenia:

Spod ochrony ustawy mają zostać wyjęte osoby składające zgłoszenia przeciw sędziom i urzędnikom administracyjno-sądowym. Także osobiste rozżalenie na obsadę stanowisk nie jest uznawane jako działanie w interesie publicznym. Karani będą również sprawcy zwyczajnych przecieków do prasy.

 
Zasady, na których opiera się projekt:

interes publiczny uzasadnia przekazanie informacji o nieprawidłowościach;

  • osoby zatrudnione w sektorze publicznym mają prawo do wyrażenia swoich uwag na temat nieprawidłowości bez obawy przed reperkusjami;
  • ludzie mają obowiązek wyrażania tych obaw w dobrej wierze;
  • poszczególne rządy stanowe i władza publiczna muszą być uwrażliwione na zgłaszane sygnały.


W projekcie ustawy przewidziano, aby każda osoba (np. wolontariusz), która posiada szczególne - właściwe tylko dla pewnego kręgu osób - informacje na temat nieprawidłowości w sektorze publicznym (insider knowledge) powinna otrzymać status funkcjonariusza publicznego.

Zapisy ustawy obejmują każdego pracownika służby publicznej w Australii. Katy Gallagher z Australijskiego Terytorium Stołecznego ma nadzieję, że ustawa wejdzie w życie do czasu wyborów w październiku 2012 roku

Przed wprowadzeniem prawa w życie, australijskie uniwersytety podjęły się badań nad stanem ochrony whistleblowerów. Projekt omawianej ustawy w dużej mierze zbudowano w oparciu o badania nad prawem i praktyką whistleblowingu w Australii przeprowadzone przez zespół prof. A.J. Browna z Griffith Law School - „Whistle While They Work”. Naukowcy doszli do następujących wniosków:

  • co najmniej 12 procent pracowników w ciągu 2 lat zgłaszało nieprawidłowości;
  • 25-30 procent demaskatorów spotkało się z reperkusjami ze strony przełożonych lub współpracowników;
  • dla ponad 40 procent zgłoszenie nieprawidłowości wiązało się z dużym stresem.



Dotychczasowe ustawodawstwo chroniące whistleblowerów w Australii:

1993  Australia Południowa - Whistleblowers Protection Act

1994  Queensland  - Whistleblowers Protection Act

1994  Australijskie Terytorium Stołeczne  - Public Interest Disclosure Act

1994 Nowa Południowa Walia -  Protected Disclosures Act

1999 Commonwealth Public Service Act

2001 Wictoria  - Whistleblowers Protection Act

2002 Tasmania  - Public Interest Disclosures Act

2003 Australia Południowa -  Public Interest Disclosure Act

2004 sektor prywatny - Corporations Act, Part 9.4AAA

2008 Terytorium Północne  - Public Interest Disclosure Act


Źródła:

http://www.ag.gov.au/agd/WWW/rwpattach.nsf/VAP/(8AB0BDE05570AAD0EF9C283AA8F533E3)~Admin+Review+59.PDF/$file/Admin+Review+59.PDF

http://epress.anu.edu.au/titles/australia-and-new-zealand-school-of-government-anzsog-2/whistling_citation

http://www.griffith.edu.au/__data/assets/pdf_file/0007/159199/whistling-july09-full-report.pdf

http://www.aph.gov.au/house/committee/laca/whistleblowing/report/fullreport.pdf

http://www.whistleblowers.org.au/statepse.html

http://www.news.com.au/national/public-servants-dirty-deeds/story-e6frfkvr-1226236945091

http://www.canberratimes.com.au/news/local/news/politics/tough-measures-for-leakers-in-planned-whistleblowing-laws/2402415.aspx


 

 

do góry